Monday, December 22, 2008

La “Flosantaj Sinjorinoj” en Mekong Delto


Homoj foje havas grandegajn kapablojn malfacile klarigeblajn de la scienco. La “Flosantaj Sinjorinoj” la Mekong Delto, loko zebre strekita je multaj riveroj, estas unu el tiuj konsternigaj misteroj de la vivo.
Ĉe Tan Hiep B, kvieta rizkultura vilaĝo apud la antaŭurbo Ok Eo, Thoai Son distrikto, An Giang provinco, vivas s-ino Van Thi Leo, 70 jaraĝa, kromnomita “flosanta sinjorino”. Ĉar ŝi povas flosi sur akvo dum sinsekvaj horoj, sen ajna peno. Por la tiea loĝantaro, la maljunulino famigas ilian lokon. Rakontas la “flosanta sinjorino”: “Ĉi tiun kapablon, mi eltrovis je mia 8-a jaraĝa, kiam mia patro instruis min naĝi en rivero. Ekenakviĝinte, mi sentis mian korpon malpeza kiel buo. Kaj necesis al mi nur svingi miajn brakojn kaj krurojn por facile antaŭeniri”. S-ino Leo devenas de familio kun 9 infanoj el kiuj ŝi estas la sola membro havanta ĉi tiun eksterordinaran kapablon. Ŝia edzo, Le Van Khen, 77 jaraĝa konfesas, ke li ĉiam sentas sin sekura ĉiufoje ke li devas perboate trapasi la riveron ĉar “mi havas ĉe mia flanko la plej sekuran savzonon el la mondo” kiun li jam elprovis: “Dek jarojn antaŭe, ni veturis nian boaton ŝarĝitan je ligno de Long Xuyen al An Giang. Kiam ni atingis la Hau Riveron (kunfluiĝejo de Mekong rivero) tiam en plena leviĝo, nia boato renversiĝis. Kaj malgraŭ la ondo, mia amata savzono facile portis min reen al la bordo. Kaj li malkaŝis ĉi tiun sekreton: “Mia edzino flosas admirinde sed ne kapablas iri sub la akvo malgraŭ ĉiuj ŝiaj klopodoj”.
Ŝajnas, ke jaroj havas neniun influon sur la flosanta sinjorino. “Mi kutime prenas 3 manĝojn ĉiutage. Mi neniam estas malsana. Ŝajnas, ke ju pli mi maljuniĝas, des pli mi sentas min malpli peza, kaj mi naĝas pli bone. Laŭ la lokaj loĝantoj, s-ino Leo estas tre aktiva kaj amika. Ŝi estas preta helpi siajn najbarojn kaj instrui naĝadon al infanoj. Ĉiutage, je la 3-a post tagmeze, ĉirkaŭ dekkvin infanoj iras serci ŝin por akompani ŝin al la rivero. Kaj kompreneble ili petegis ŝin demonstradi. “Konsentite, sed vi neniam imitu min, infanoj miaj”, ŝi jese respondis. Kaj kuŝante sur la dorso, ŝi lasas sin forportita de la fluo, kun alte levitaj brakoj kaj kruroj ŝajnante bonvenigi la miregitan spektantaron...



Sekreto gardita dum 12 jaroj
La dua Flosanta Sinjorino de la Mekong Delto estas Tran Thi Dang, 82 jaraĝa, kiu loĝas en la vilaĝo An Thuan, Phu Duc komunumo, Long Ho distrikto, Vinh Long provinco. Kiam ŝi etendiĝas surdorse ĉe la surfaco de la akvo, ŝi emas lavi sian hararon, gimnastiki, kaj eĉ malfermi sian ombrelon por protekti sin kontraŭ la forte frapanta suno en tiu latitudo.
Ŝi klarigas: “12 jarojn antaŭe, iranta min bani en rivero, mi estis mirigita pro mia floskapablo. Mi kontrolis tion plurfoje kaj mi decidis nenion diri al iu”. Ŝia sekreto estis eltrovita nur en junio de infanoj kiuj naĝis apud ĝi. Patrino de dekdu-infana familio, s-ino Dang ankaŭ estas avino kaj praavino. Sed neniu el ŝiaj multaj posteuloj havas ĉi tiun mirigan kapablon. Je sia 82-a jaraĝo, la flosanta sinjorino ĉiam bone fartas. Ŝi vigle piediras kaj povas eĉ trairi 10 kilometrojn se necese. Indas scii, ke ŝi emas naĝi nokte kaj dormi sen kovrilo.


Nghia Dan / Courrier du Vietnam (12/12/2008)
Elfrancigis Nguyen Xuan Thu

Friday, December 19, 2008

Kiu estas riĉa? Kiu estas malriĉa?


Jen mia traduko en Esperanto de la interesa artikolo publikita en la franca de Henri por dividi la plezuron kun nia esperanta komunumo.

Iun tagon tre riĉa patro, kondukis sian filon al la kamparo por montri al li kiel malriĉuloj vivas. Tiel ili pasigis kelkajn noktojn ĉe farmisto famkonata pro sia ega malriĉeco. Reveninte hejmen, la patro petis sian filon diri al li, kiel li trovis lian restadon ĉe la malriĉuloj...
Kaj la infano respondis: Ni havas hundon, ilin havas kvar...
Ni havas grandegan naĝejon, ili havas riveron senfinan...
Ni havas lampojn por ilumini nian ĝardenon, ili havas la lumojn de la steloj nokte...
Ni havas belegan vidon ĝis la ekstremo de nia granda ĝardeno, ili havas horizonton ... Ni havas belan terpecon por tie vivi, ili havas kampojn kiu etendiĝas multe pli... Ni havas servantojn, ili servas la aliulojn...
Ni devas aĉeti nian manĝaĵon, ili memfaras sian nutraĵon...
Ni havas murojn en nia teritorio por protekti nin, ili havas amikojn kiu protektas ilin...
Aŭdinte tiujn-ĉi vortojn, la patro tre surpriziĝis...
Kaj la infano ankoraŭ aldonis: Dankon al vi pro tio, ke vi montris al mi kiel finfine ni estas tiel malriĉaj...
La moralo de ĉi-tiu rakonto...
Kontententiĝu pri kio vi havas, kaj ne maltrankviliĝu pri kio vi ne posedas.
Nu, karaj amikoj, foje estas utile vidi aferojn de alia flanko…

Saturday, December 13, 2008

Paradizo aŭ Infero: Kio estas la diferenco?


Jen mia traduko en Esperanto de la interesa artikolo publikigita en la franca de c'claude por dividi la plezuron kun nia esperanta komunumo.
Foje sanktulo havis konversacion kun Dio. Li diris: “Dia Moŝto, mi deziris scii kiel estas la Ĉielo kaj kiel estas la infero?” Dio gvidis la sanktan viron al du pordoj. Li malfermis unu pordon kaj permesis al la sanktulo rigardi enen. Meze de la ĉambro, estis grandega ronda tablo. En la mezo de ĉi tiu tablo, videblas granda kruĉo enhavanta raguon kun bongusta aromo. La sanktulo salivumis pro granda deziro manĝi. La homoj sidantaj ĉirkaŭ la tablo estis maldikaj, palegaj kaj malsanaj. Ĉiuj aspektis malsataj, tenante kulerojn kun tre longaj teniloj alligitaj al iliaj brakoj. Ĉiuj havis la eblecon atingi la raguon kaj ĉerpi plenkuleron da manĝajo. Sed pro tio, ke la kulertenilo estis pli longa ol iliaj brakoj, ili ne povis revenigi la kulerojn en siajn buŝojn. La sanktulo tremetis ekvidinte ilian mizeron kaj ilian suferon. Dio diris: “Vi ĵus vidis la inferon”.
Dio kaj la sanktulo iris al la dua pordo. Dio malfermis ĝin: La sceno kiun vidis la sanktulo estis identa al la antaŭa: Estis granda ronda tablo kun la kruĉo da bongusta raguo kiu same salivumigis la sanktulon. La homoj ĉirkaŭantaj la tablon estis ankaŭ ekipitaj per kuleroj kun longaj teniloj. Ĉifoje, tamen, la homoj estis bone nutritaj, sataj, ridetante alparolantaj unuj al la alia. La sanktulo diris al Dio: “Mi ne komprenas!” - “Estas simple” diris Dio, “necesas ununura lerteco: Ili lernis nutri unu la alian dum manĝemuloj kaj egoistoj pensas nur al si mem! “



Estas taksita, ke 93% de homoj ne dividos tiun rakonton…

Friday, December 12, 2008

Esperanto kaj mi


Jen estas mia sinprezento verkita por Japana Esperanto Ligo en 2006
Mi nomiĝas Nguyen Xuan Thu, emerita farmaciisto el Vjetnamio, naskiĝinta en 1932. Tiutempe, Vjetnamio estis franca kolonio, pro tio mi komencis frekventi francan lernejon kiam mi estis nur kvinjaraĝa. Konatiĝo kun franca lingvo ekde la frua juneco multe faciligis al mi lernadon de la anglan ses jarojn poste.
Kiam mi eklernis Esperanton, en 1957 (mi ĵus havis 25 jarojn), necesis al mi nur unu monato por legi artikolojn el esperantaj gazetoj kaj korespondadi. Mia unua korespondantino estis la fraŭlino, kiu unu jaron poste fariĝis mia edzino. Mi sciis, ke ŝi frekventis esperantan kurson en sia lernejo kaj, sendinte al ŝi leteron en Esperanto, mi ĵus volis sin mirigegi! Mi konfesas, ke tio ne estis tute honorinda agmotivo, sed dank’al tiu memlernado, mi tiel surprize malkovris la logikecon de la gramatikaj reguloj, la genion de la uzo de afiksoj, la simplecon de la vortfarado, la facilecon de la lernado, ke finfine mi fariĝis entuziasma esperantisto kaj aliĝis al la Vjetnama Pacdefenda Esperantista Asocio (VPEA), la tiama nacia asocio. Mi korespondadis kun kelkaj geamikoj el Sovetunio kaj Bulgario.
Dum la militaj tempoj, mi vivis en provinco kie regis tre fermita spiritostato: korespondado kun fremdlandanoj ne estis oficiale malpermesita sed tre malkuraĝigita; Esperanto-aktivado kaj kolektado/interŝanĝo de poŝtmarkoj estis konsiderataj kiel nesingardemaj agoj. Por eviti malagrablaĵojn, kun granda bedaŭro, mi devis forlasi ambaŭ agojn. Verdire, en la ĉefurbo Hanojo, Esperanto ĉiam funkciis, eĉ vigle per eldonado de multaj libroj en Esperanto, ĉefe pri politikaj temoj. Tiuj agadoj havis grandan meriton konatigi nian landon al la mondo. Tamen, miaopinie, la movado ne estis promesplena, ĉar la membroj estis plejparte altaĝuloj (mi estis inter la plej junaj) kaj la ĉefa celo estis politika propagando kiam la lingva instruado kaj varbado de junaj membroj estis iagrade neglektitaj, precipe ĉe la fino de la 1970 jaroj.
En 1999 okazis en Hanojo la Dua Azia Kongreso de Esperanto (kiun mi vidis hazarde en televido). Estis por mi signo, ke la movado renaskiĝis kaj la esperantistaro kune kun la tuta lando malfermas la pordon al la mondo. Integriĝo al la monda komunumo finfine efektiviĝas. Vjetnama Pacdefenda Esperantista Asocio (VPEA) fariĝis Vjetnama Esperanto-Asocio (VEA) kiu aliĝis al UEA. Mi pensas, ke estas tempo por mi reveni al Esperanto: pli bone malfrue, ol neniam. Do, en 2000, mi enskribiĝis samtempe al du perretaj Esperantaj kursoj, unu por komencantoj, kaj la alia por progresantoj. Post kelkaj monatoj mi sukcese finstudis ambaŭ kursojn. Estas mirinde, ke post 30 jaroj, mi ne forgesis la lingvon. Mi petis aliĝon al VEA, fariĝis esperanta klubestro, partoprenis en kunvenoj de aĝaj esperantistoj, kaj min preparis por instrui la lingvon al komencantoj. Kelkfoje, mi renkontiĝis kun tre junaj esperantistoj, kiuj estas la espero de la movado. Kompreneble, mezaĝuloj ne ekzistas aŭ estas raregaj.
Mia edzino havis multajn aktivadojn: krome tradukado kiun ŝi daŭrigis eĉ post emeritiĝo, ŝi okupiĝis pri tajĝiĝuana gimnastiko, ruĝkruĉo, humanaj agadoj, orkideoj, akvario. Tre laborema, ŝi ofte diris al mi: “Tempo estas mono”. Sed, post longaj jaroj de peniga laboro, kiam ni enspezis sufiĉe da mono (ĉio estas relativa) mi surpize kaj ĉagrene konstatis, ke per mono ne eblas aĉeti nek tempon, nek sanon. En Julio-Aŭgusto 2002, ni kune vizitis Francion, Danlandon, Svedion kaj Finnlandon, kie ni renkontiĝis kun tieaj esperantistoj. Impresita pro la varma etoso de tiuj renkontiĝoj, mia edzino promesis relerni Esperanton por kune partopreni en la baldaŭa 89a UK en Pekino.
Sed Dio ne volis, ke tio okazu: ŝi subite mortis 4 monatojn poste pro cerba hemoragio. Nun mi vivas sole. Mia hejmo fariĝas loko por esperantaj renkontiĝoj. Mi aktivadas kiel ĝenerala sekretario de Vjetnama Esperanto-Asocio, kaj estro de ties trejna komitato. Mi redaktas la bultenon de la asocio, instruas la lingvon al progresantoj, uzante la lernolibron “Vojaĝo en Esperanto-lando” de Boris Kolker kaj lernomaterialon prenintan ĉefe el edukado.net, organizas enlandajn ekzamenojn je baza kaj elementa niveloj. Mi estas akceptita de Internacia Ekzamena Komisiono (IEK) de ILEI kiel membro de Internacia Rajtigita Ekzamenantaro (IRE). Kun aliaj kolegoj mi estas kompilanta Esperanto-vjetnaman vortaron.



Nguyen Xuan Thu

Wednesday, December 10, 2008

La plus longue tignasse du Vietnam

Après plus de 42 années sans aller chez le coiffeur, Trân Van Hay, 73 ans, originaire du hameau de Hoà An, commune de Mong Tho, district de Châu Thành, province de Kiên Giang, est l’homme qui a la plus longue chevelure du Vietnam (6,3 mètres, 9 kg). Une demande a même été adressée à Guinness pour que ce record soit homologué.
Mme Nguyên Thi Hoa, sa femme, raconte : « Je me suis mariée avec lui à 21 ans. À l’époque, sa chevelure poussait normalement. Quelques années après, chaque fois qu’il se faisait couper les cheveŭ, il tombait malade. Un jour, il m'a dit: « Malade, je ne peŭ pas gagner de l’argent pour nourrir notre famille. Es-tu d'accord si je laisse pousser librement mes cheveŭ ». J'ai acquiescé car peu m’importe que sa chevelure soit longue ou courte, l’essentiel est qu'il soit en bonne santé ».
Depuis, le comportement de Trân Van Hay a bien changé. Plus de soucis, plus de rivalités d’esprit ou d’intérêts avec qui que ce soit. Il a appris la médecine traditionnelle auprès de bonzes et s'est mis à soigner gratuitement les gens pauvres. Une fois, un Vietnamien résidant en France, nommé Jean Marc et malade du coeur, de retour dans sa province natale à Kiên Giang, a suivi son traitement. Deŭ mois après, il était guéri.
Depuis plusieurs décennies, Trân Van Hay mène une vie régulière. Trois fois par jour, matin, après-midi et à minuit, il médite pendant une heure. Lorsqu’il dort, sa chevelure repose à ses côtés comme un énorme python. Le jour, il l’enroule sur sa tête avec un foulard.
Trân Van Hay est membre de l’Association de la Médecine traditionnelle du Vietnam.

Texte et photos: Truong Công Kha

Paradis ou enfer: quelle est la différence ?

Je reproduis ici un article publié par c'claude.
Un saint homme tenait un jour une conversation avec D…. Il lui dit:
Seigneur, j’aimerais savoir comment est le paradis et comment est l’enfer ?
D… conduisit le saint homme vers 2 portes.
Il ouvrit l’une des portes et permit au saint homme de regarder à l’intérieur.
Au milieu de la pièce, il y avait une immense table ronde.
Au milieu de cette table, une grosse marmite contenant, un ragoût à l’arôme délicieŭ.
Le saint homme saliva d’envie.
Les personnes assises autour de cette table étaient maigres, livides et malades.
Elles avaient toutes l’air affamées, tenant des cuillères aŭ très longs manches, attachées à leurs bras.
Toutes pouvaient atteindre le plat de ragoût et cueillir une cuillerée.
Mais, comme le manche de la cuillère était plus long que leurs bras, elles ne pouvaient ramener les cuillères dans leur bouche.
Le saint homme frissonna à la vue de leur misère et de leurs souffrances.
D… dit : Tu viens de voir l’enfer.
D… et le saint homme se dirigèrent vers la seconde porte.
D… l’ouvrit : La scène que vit le saint homme était identique à la précédente.
Il y avait la grande table ronde, la marmite de délicieŭ ragoût qui fit encore saliver le saint homme.
Les personnes autour de la table étaient également équipées des cuillères aŭ longs manches.
Cette fois, cependant, les gens étaient bien nourris, replets, souriants et se parlaient les uns aŭ autres en riant.
Le saint homme dit à D… : Je ne comprends pas !………
C’est simple, répondit D…, ça ne demande qu'une seule habileté :

Ils ont appris à se nourrir les uns les autres tandis que les gloutons et les égoïstes ne pensent qu’à eŭ-mêmes !!


Il est estimé que 93 % des gens ne transféreront pas ce courrier.

Tuesday, December 2, 2008

Tradicia kuracado por malsanaj hmongaj infanoj


Hmongoj en norda Lao Kaj Provinco havas tradician metodon por kuraci malsanajn infanojn: pendi la "ringojn de animo" (Vong Via) sur iliaj koloj, armiloj kaj oreloj.
Se H’Mong infano estas malsana dum longa tempo, lia familio invitos sorĉiston veni al la domo por adori Ba Mu-n (la diino kredita doni formon al kaj protekti bebojn), kaj organizi ceremonion por pendi Vong Via-jn sur la infanon.
Por la ceremonio, la familio preparos tri ringojn el bambuo. La familianoj metos unu ringon ĉe la portalo, unu en la domo, kaj unu apud la altaro.La ofera manĝo inkluzivas tri parojn da manĝovergetoj; tri tasojn da vino; tri tasojn da akvo; unu bolitan kokon; kaj unu skatolo da salo estas metita ĉe la dekstra angulo de la domo.
Unu mezaĝulo havanta sanajn infanojn estos invitita por tenadi la infanon dum la ceremonio. Kiam la sorĉisto komencos sian laboron, la infano kaj la invitita personostariĝos sur blanka tuko, ekster la pordo.
Unue, la sorĉisto preĝe alvokos praulon de la infana familio veni kaj atesti la ceremonion. Tiam li invitos la dommastrojn veni kaj petos ilin lasi lin helpi la infanon.
La ceremonio komencos per rulbruo de la gongo kiu signifas, ke la sorĉisto ialvokas la fantomsoldatojn. Post la gong voko, la sorĉisto trinkas vinon kaj dancas ĉirkaŭ la domon. Foje, li ululas kaj per sia glavo pikas en la teron, mortiganta malbonajn fantomojn. Farinte tiun-ĉi geston plurfoje, li iras al la pordo kaj direktas sian glavon eksteren - signifante, ke la malbonaj fantomoj estas forlasintaj la domon.
La infano estos alportita al la unua bambua ringo. La sorĉisto frapos per sia glavo malantaŭ la infano por tranĉi la ligon kun la malbona fantomo. Samtempe, li prenos iom da alkoholaĵo el la altaro kaj verŝos ĝin sur la infanon por purigi lian animon el la malbona fantomo. La infano tiam estos alportita al la dua bambua ringo.
Post la hurlado de la sorĉisto, la fantomoj forkuros.La infano estos tuj alportita al la tria ringo kaj oni pendos al li Vong Via-jn sur liaj kolo, pojnoj kaj oreloj, alivorte li estas tiel protektita de malbonaj fantomoj.
Post la ceremonio, la familio invitos la sorĉiston kaj lian helpanton al manĝo kaj donacos al li kokon kaj botelo da alkoholaĵo. La infano portos Vong Via-jn dum lia tuta vivo. Li ne rajtas ial ajn demeti ilin. Malobservado de tiu-ĉi regulo riskus al li esti denove atakita de malbonaj fantomoj.
Vietnam Net. (Fonto: Vietnamtourism)


Esperantigis Nguyen Xuan Thu